Network Kurumsal Logo
BULUT

Bulut Faturanızı Şişiren 7 Sessiz Kalem

Elif Kaya
Elif Kaya· Kıdemli Bulut Mimarı
8 Temmuz 2026✍️ Elif Kaya · 8 dk okuma
Bulut Faturanızı Şişiren 7 Sessiz Kalem

Bulut Faturanızı Şişiren 7 Sessiz Kalem

Bulut altyapısının en büyük vaadi esneklikti: ihtiyacın kadar kaynak, kullandığın kadar ödeme. Ama aynı esneklik, dikkatli yönetilmediğinde faturanın nereden şiştiğini anlamayı da zorlaştırıyor. Çoğu kurumda ay sonu gelen bulut faturasının %20 ila %35'i, kimsenin bilinçli olarak tercih etmediği "sessiz" kalemlerden oluşuyor. Bunlar sistemi çökertmez, bir alarm üretmez; sadece her ay sessizce ödenir.

Network Kurumsal olarak müşterilerimizin bulut ortamlarında yaptığımız maliyet optimizasyonu çalışmalarında en sık karşılaştığımız yedi kalemi ve bunları nasıl kontrol altına alacağınızı derledik.

1. Bağlı olmayan (orphan) diskler

Bir sunucuyu sildiğinizde ona bağlı disk her zaman otomatik silinmez. Sonuç: aylarca hiçbir sunucuya bağlı olmayan, ama her GB'ı için ücret işleyen diskler. Tek başına küçük görünür; ancak onlarca proje boyunca birikince ciddi bir kalem oluşturur.

Ne yapmalı? Ayda bir kez "bağlı olmayan disk" raporu alın. Bir diski hemen silmek istemiyorsanız, snapshot'ını alıp diski kaldırın — snapshot depolaması, çalışan bir diskten belirgin şekilde ucuzdur.

2. Unutulan public IP adresleri

Ayrılmış (reserved) ama hiçbir kaynağa atanmamış statik IP'ler çoğu sağlayıcıda ücretlidir. Mantık basittir: kıt bir kaynağı rezerve edip kullanmıyorsanız, o rezervasyonun bir bedeli olur. Test için alınıp projesi kapanan, ama serbest bırakılmayan IP'ler bu kalemin baş sorumlusudur.

Ne yapmalı? Kullanımda olmayan tüm statik IP'leri serbest bırakın. Gerçekten sabit kalması gereken adresleri belgeleyin ki bir sonraki temizlikte yanlışlıkla silinmesinler.

3. Yanlış boyutlandırılmış (over-provisioned) sunucular

En yaygın ve en pahalı kalem budur. "Ne olur ne olmaz" diyerek 16 vCPU / 64 GB seçilen, ama aylardır CPU'sunun %8'ini, belleğinin %20'sini kullanan sunucular. Bulutun en büyük avantajı olan ölçeklenebilirliği kullanmadığınızda, elinizde pahalı ve boş bir sunucu kalır.

Ne yapmalı? 2–4 haftalık gerçek kullanım metriklerine bakın. P95 (yüzde 95'lik dilim) CPU ve bellek değerleri sürekli düşükse bir alt boyuta inin. Doğru boyutlandırma tek başına faturada çift haneli tasarruf sağlayabilir.

4. Çalışır durumda bırakılan test/geliştirme ortamları

Geliştirme, test ve staging ortamları genellikle sadece mesai saatlerinde kullanılır; ama 7/24 açık kalır. Hafta içi geceleri ve tüm hafta sonunu düşünün: bir test ortamı zamanının yaklaşık üçte ikisini kimse kullanmadan, ama fatura üreterek geçirir.

Ne yapmalı? Üretim dışı ortamlar için otomatik başlat/durdur zamanlaması kurun (örneğin 20:00'de kapat, 08:00'de aç). Bu kalemde çoğu kurum ilgili ortamların maliyetinin yarısından fazlasını geri kazanır.

5. Eski snapshot ve yedek katmanları

Snapshot almak ucuz ve kolaydır — bu yüzden alınır, alınır ve hiç silinmez. Aylar içinde yüzlerce eski snapshot birikir. Her biri küçük, toplamı büyüktür. Aynı sorun, yaşam döngüsü kuralı tanımlanmamış yedekler için de geçerlidir.

Ne yapmalı? Bir saklama politikası (retention policy) tanımlayın: örneğin günlük yedekler 30 gün, aylık yedekler 1 yıl saklanır, gerisi otomatik silinir. Manuel snapshot'ları etiketleyin ki hangisi neden alındı belli olsun.

6. Yanlış depolama sınıfı seçimi

Nadiren erişilen arşiv verisini yüksek performanslı (ve pahalı) disk sınıfında tutmak, sık kullanılmayan bir eşyayı şehir merkezinde kiralık depoda saklamaya benzer. Loglar, eski proje dosyaları, uyum (compliance) arşivleri çoğunlukla "sıcak" depolamada durmaya devam eder.

Ne yapmalı? Erişim sıklığına göre veriyi katmanlayın. Sık erişilenler standart, ara sıra erişilenler seyrek erişim (infrequent access), neredeyse hiç erişilmeyenler arşiv katmanında dursun. Otomatik yaşam döngüsü kuralları bu geçişi sizin yerinize yapar.

7. Görünmeyen veri transferi (egress) ücretleri

Buluta veri yüklemek genellikle ücretsizdir; buluttan dışarı veri çekmek çoğu zaman değildir. Yanlış konumlanmış servisler arası trafik, bölgeler arası çoğaltma ve dışarıya servis edilen büyük dosyalar, faturada en zor fark edilen kalemi oluşturur — çünkü tek bir satırda görünmez.

Ne yapmalı? Birbiriyle yoğun konuşan servisleri aynı bölge/erişim alanında tutun. Sık indirilen statik içerikleri CDN arkasına alın. Faturanızdaki "data transfer" satırını her ay ayrı bir gözle inceleyin.

Sessiz kalemleri kalıcı olarak susturmak

Bu yedi kalemin ortak noktası şu: hiçbiri bir kez temizlemekle bitmez. Bulut ortamı canlıdır; her yeni proje, her hızlı test yeni atıl kaynaklar üretir. Bu yüzden asıl çözüm tek seferlik bir temizlik değil, düzenli bir disiplindir:

  • Aylık bir maliyet gözden geçirme ritmi oturtun.

  • Her kaynağı sahibi ve projesiyle etiketleyin; sahipsiz kaynak, atıl kaynağa giden yoldur.

  • Bütçe uyarıları tanımlayın; fatura beklenenin üzerine çıktığında ay sonunu beklemeyin.

Kendi ekibinizle bu döngüyü kurmak zaman alıyorsa, Network Kurumsal'ın bulut maliyet optimizasyonu hizmetiyle mevcut ortamınızı baştan sona tarayıp somut bir tasarruf yol haritası çıkarıyoruz. Çoğu kurumda ilk taramada bulunan tasarruf, çalışmanın maliyetini fazlasıyla karşılıyor.

Bulut faturanızı birlikte gözden geçirelim: İletişime geçin.


Yazar: Elif Kaya — Bulut Çözümleri, Network Kurumsal

Etiketler:#Bulut#Maliyet#Veri Merkezi
Elif Kaya
Yazar Hakkında

Elif Kaya

10 yılı aşkın süredir kurumsal bulut altyapıları, veri merkezi optimizasyonu ve hybrid bulut çözümleri üzerine çalışmaktadır.

Network Asistan

Çevrimiçi

Merhaba! 👋

Size nasıl yardımcı olabilirim? Hizmetlerimiz, fiyatlarımız veya diğer konularda sorularınızı yanıtlamaktan memnuniyet duyarım.